post

با عنایت به اینکه مواد معدنی از ارکان توسعه پایدار در هر کشوری بوده و زیربنای اقتصادی و صنعت جامعه را تشکیل می دهند. انسانها از آغاز آفرینش بر اساس نیازمندی ها و شناخت، از مواد معدنی استفاده نموده اند. با افزایش جمعیت مصرف مواد معدنی که اساس تمدن را در هر کشور تشکیل می دهند رو به فزونی پیدا نموده و این افزایندگی در مصرف کانی ها به ویژه در دو دهه اخیر چشمگیر بوده است و هم اینک از تمامی مواد معدنی به حالات و شیوه های گوناگون بهره برداری می نمایند.

ذخایر معدنی به عنوان یکی از مهمترین منابع طبیعی پایه و زیربنای فعالیتهای صنعتی، حمل و نقل، تجارت و در مجموع رونق اقتصادی در هر منطقه به شمار می رود. در کنار جنبه های فوق، امکان بالقوه صدور مواد معدنی، خود به معنای ایجاد درآمدهای ارزی قابل توجه در بخش اقتصاد خارجی است.

با توجه به فراوانی، گستردگی و پراکندگی ذخایر کرومیت در استان خراسان رضوی و وجود روزن های افیولیتی در شهرستان های سبزوار، کاشمر، تربت حیدریه و فریمان و پی جویی و اکتشاف نسبتاً گسترده سالهای اخیر، احداث واحدهای فرآوری کرومیت در تمامی شهرهای ذکر شده فوق، می تواند ضمن کمک به امر اشتغال زایی، ارزش افزوده زیادی را برای کشور و بخصوص منطقه داشته باشد.

Chromite

کرومیت

کرومیت به فرمول شیمیایی Fecr2o4 تنها کانی قابل استخراج کروم می باشد نا خالصیهای آن عمدتاً سیلیکات های منیزیم و آهن بوده و ماده اولیه برای تولید فروآلیاژ، آجرهای نسوز کرومیتی، ماسه ریخته گری و ترکیبات شیمیایی کروم می باشد. این کانی از لحاظ ساختمانی مشابه اسپنیل و ماگنتیت است. کرومیت در سیستم کوبیک (مکعبی) متبلور می شود رنگ آن سیاه مایل به قهوه ای و در مقطع نازک نیمه شفاف است سختی آن ۵/۵ تا ۶ و وزن مخصوص  آن ۵/۴تا ۸/۴ می باشد. اگر مقدار آهن آن زیاد باشد دارای خاصیت مغناطیسی است و به سختی ذوب می شود (حدود ۱۸۵۰ درجه سانتیگراد ).

کرومیت یکی از مهم ترین عناصر همراه تشکیلات افیولیتی است و به خصوص در افیولیت های هارز بورژینی می تواند وجود داشته باشد.کرومیت در آلیاژ های آهنی و غیر آهنی به منظور ایجاد سختی و مقاومت در مقابل سایش وخوردگی بکار برده می شود .

افیولیت ها علاوه بر کرومیت، میتواند دارای عناصر خانواده پلاتین (pge) و پنبه نسوز (آزبست ) که از تجربه و دگرسانی سنگ های اولترا بازیکی بصورت رگه های نازک بدست می آیند، نیز باشند .

در طبیعت بالغ بر ۲۵ عنصر حاوی کروم شناسایی شده است، اما تنها و مهمترین کانی اقتصادی آن کرومیت می باشد. فلز کرومیت در خالص ترین وضعیت خود (حدود ۹۹/۹۹ درصد کروم) به مقدار محدود از طریق روشهای ویژه و تبخیر در خلاء تولید می شود و به دلیل کاربرد وسیع آن در صنایع به عنوان فلز استراتژیکی مطرح می باشد. همچنین این فلز به واسطه ویژگی های فیزیکی خاص، موارد کاربردی در صنایع متالورژیکی شیمیایی و دیرگدازها (نسوزها) پیدا نموده است.

magnesite001

منیزیت

منیزیم (  (mgهشتمین عنصر پوسته زمین است که به طور طبیعی در منیزیت یا کربنات منیزیم (mgco3) بروسیت (OH2 ) mg، دولومیت (CO3 ) MGCA و سیلیکا ت های منیزیم دار یافت می شود. منیزیت، یکی از مهترین کانی های اقتصادی است . سنگ های غنی از منیزیم مانند سنگ های اولترامافیک، مافیک، همچنین سنگ های دولومیتی از جمله منابع خوب برای تشکیل منیزیت هستند.

قدیمی ترین  تشکیلات منطقه فریمان را سنگ های دگرگون شده پرکامبرین تشکیل می دهد که عمدتاً شامل شیست ها بوده و  بر روی آنها زون افیولیتی (کالرمانژ) مربوط به کرتاسه فوقانی قرار می گیرد. این زون شامل رخساره های سنگی اولترامابازیک -دیوریت- توفهای سبز همراه با آهک های پلاژیک گلوبوترانکانا دار- مارن و آهک و ماسه سنگ می باشد. در مجاورت با زون افیولیتی سنگ های ولکانیکی ائوسن شامل آندزیت- ریولیت- توف های آلتر شده و توف های سبز همراه با سنگ های آهکی قرار می گیرد. شکستگی عمده منطقه دارای جهت شرقی- غربی تا شمال شرق جنوب غرب بوده و شکستگی های کوچک در جهات مختلف باعث جابجایی تشکیلات گردیده اند.

کانسار منیزیت در داخل کالرمانژهای فوق تشکیل گردیده است. این ماده معدنی معمولاً به صورت رگه ای و توده های نانظم حاصل از دگرسانی سنگهای آذرین و دگرگونی غنی از منیزیم مانند سنگ های اولترامافیک، مافیک و سنگ های دولومیتی تشکیل می گردد.

منیزیت معمولاً به صورت رگه ای و توده ای نامنظم حاصل دگرسانی سنگ های آذرین و دگرگونی غنی از منیزیم مانند سنگ های اولترامافیک، مافیک و سنگ های دولومیتی منابع خوبی برای تشکیل منیزیت می باشند. به طور معمول منیزیت به صورت نهان بلور در رگه ها یافت می شود  و یکی از مشخصه های این کانی حالت گل کلمی آن می باشد.

منیزیت عمدتاً به دو شکل یافت می شود ؛

  • منیزیت نوع درشت بلور :

این نوع منیزیت دارای منشأ جانشینی و یا منشأ رسوبی است که در سنگهای کربناته پلانفرمی یافت می شود .

  • منیزیت نوع دانه ریز :

این نوع منیزیت دارای ظاهری استخوانی بوده و بسیار دانه ریز است و به صورت توده های عدسی شکل، رگه ئ داربست در سنگ های سرپانتینیتی یافت می شود . کانسارهای مربوط به این گروه از کانسارهای مربوط  به نوع رسوبی کوچکتر است.

انواع ذخایر منیزیت :

الف ) منیزیت های گرمابی

پیدایش این گونه ذخایر ، نتیجه دگر رسانی محلول های حامل CO2  بر روی سنگ های اولترا بازی است .

منیزیت های تشکیل شده در این فرآیندها معمولا به صورت توده ای و نهان بلورین هستند و اغلب دارای عیار خوب می باشند .

ب) منیزیت های جانشین گرمابی

این ذخایر از محلول های گرمابی که از ژرفای زمین سرچشمه می گیرند، تشکیل می شوند. این محلول ها در هنگام مهاجرت بر سطح و در برخورد با آهک ها، دولومیت ها، یا شیل ها بر ارمتاسوماتیسم جانشینی، ذخایر منیزیتی متبلور را به وجود می آورند.

پ ) منیزیت های تراوشی

رگچه ای می باشند . در ایران ، در ناحیه افیولیت های نایین (سهیل با کوه ) و سبزوار این گونه ها دیده می شود.

ت ) منیزیت های رسوبی

این گونه ذخایر در محیط های رسوبی نزدیک به سنگ های غنی از منیزیم و به صورت توده ای و نهان بلورین (یا به صورت تراورتن) تشکیل می شوند .

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *